adb amatör denizcilik belgesi

[ERDEM YILMAZ]

01.ADB nedir, neye yarar?
Cevap:ADB, “Amatör Denizci Belgesi”nin kısaltmasıdır. Kişilerin denizde spor ve gezi amacıyla tekne kullanabilmek için sahip olmaları gereken bir belgedir.
02.ADB almak için ne yapmalıyım?
Cevapınava girmelisiniz. Sınavlar ADF tarafından yapılmaktadır, yeterli bilgi ADF’nin www.adf.org.tr adresli web sitesinde vardır.
03.ADB alabilmek için kaç yaşında olmak gerekir?
Cecavp:ADB alabilmek için adayın 14 yaşını tamamlamış olması gerekir. Aday, sınava velisi/vasisi tarafından örneğine uygun düzenlenmiş noter onaylı “muvafakatname” ile girer. Yaşı 14–18 arasında olan kişi, ADB ile boyu 7 metreden kısa, sürati saate 7 deniz milinden (knot) az tekneleri kullanabilir.
04.ADB ile hangi tekneleri kullanabilirim?
Cevap:Motor BG 10 ve daha fazla olan özel tekneleri ve Turizm mevzuatı uyarınca belgelendirilmiş, ticari faaliyette bulunmaksızın gezi ve sportif amaçlı olarak mürettebatsız (bare-boat) kiralanan ticari yatları kiracı sıfatıyla kullanabilirsiniz. Motor BG 10’dan az olan özel tekneleri kullanmak için ADB gerekmez.
05.ADB ile yolcu motoru veya avlanma ruhsatlı balıkçı teknesi kullanabilir miyim?
Cevap:ADB ile ticaret amacıyla çalışan/çalıştırılan tekne kullanılamaz. Yolcu motoru ve avlanma ruhsatlı balıkçı teknesi ticaret amacıyla kullanılan teknelerdir; bunları kullanabilmek için uygun “Gemiadamı Yeterlik Belgesi” sahibi olmanız gerekir.
06.ADB sınavları ne zaman ve nerede yapılmaktadır?
Cevap:ADB sınavları yılda 4 kez, Şubat, Mayıs, Ağustos ve Kasım aylarında ADF web sitesinden duyurulan merkezlerde yapılmaktadır. Sınavlar ayrıca yine ADF web sitesinden duyurulan merkezlerde sık aralıklarla çevrimiçi (bilgisayarda) ve sürekli de yapılmaktadır. Süreklilik, başvuru adedine bağlı olarak ve yukarıda sayılan aylara bağlı kalınmaksızın daha sık aralıkları ifade eder.
07.ADB sınavlarını düzenleyen mevzuatı nereden bulabilirim?
Cevapınavları düzenleyen mevzuatı ADF web sitesinden ve T.C. Başbakanlık Denizcilik Müsteşarlığının www.denizcilik.gov.tr adresli web sitesinde bulabilirsiniz.
08.ADB ile çalışabilir miyim?
Cevap:Çalışamazsınız. ADB bir “Gemiadamı Yeterlik Belgesi” değildir. Denizde çalışmak için yapacağınız işe uygun bir Gemiadamı Yeterlik Belgesi sahibi olmanız gerekir.
09.ADB ne süreyle geçerlidir?
Cevap:ADB süresizdir. Ancak İdare, sağlık durumlarından kuşku duyulan ya da hasta oldukları bildirilen amatör denizcilerden, sağlık durumlarının tekne kullanmalarına engel olup olmadığının belirlenmesi amacıyla sağlık yoklamalarının yenilenmesini her zaman isteyebilir.
10.Yeni tip ADB nedir?
Cevap:Yeni tip ADB, kullanımı kolaylaştırmak için tasarlanmış kredi kartı boyutlarında olan ADB’dir. Sınavı başaranlara bu belge verilmektedir.
11.Eski tip ADB yeni tip ADB ile değiştirilebilir mi?
Cevapeğiştirilebilir. ADF web sitesinde bu konuda yayımlanmakta olan Bilgilendirmeyi okuyunuz.
12.ADB alırken veya yenilerken nereye ne kadar harç ödenir?
Cevap:ADB, yasa gereğince harca tabidir. Harç tutarı 2008 yılı için 12,50 YTL olarak saptanmıştır, Vergi Dairesine ödenir. Harç tutarı her yıl yeniden saptanır.
13.KMT nedir? Almak zorunda mıyım?
Cevap:KMT kısa mesafe telsiz kelimelerinin kısaltılmışıdır. Belgenin ülkemizdeki adı, Kısa Mesafe Telsiz Operatörü Yeterlik Belgesi’dir. Uluslararası mevzuatta adı SRC’dir (Short Range Certificate). Teknenizde bir VHF telsiz cihazı varsa, bu cihazı kullanabilmek için KMT sahibi olmanız gerekir.
14.KMT nasıl alınır?
Cevap:KMT sınavla alınır. Sınavlar ADF tarafından yapılmaktadır, yeterli bilgi www.adf.org.tr web sitemizde verilmektedir.
15.KMT almak için kaç yaşında olmak gerekir?
Cevap:KMT sınavına girecek adayın 17 yaşını tamamlamış olması gerekir. Aday sınavı başarsa da 18 yaşını tamamlamadan belgesini alamaz.
16.KMT sınavları ne zaman ve nerede yapılmaktadır?
Cevap:KMT sınavları yılda 4 kez, Şubat, Mayıs, Ağustos ve Kasım aylarında ADF web sitesinden duyurulan merkezlerde yapılmaktadır. Sınavlar ayrıca yine ADF web sitesinden duyurulan merkezlerde çevrimiçi ve sürekli de yapılmaktadır. Süreklilik, başvuru adedine bağlı olarak ve yukarıda sayılan aylara bağlı kalınmaksızın daha sık aralıkları ifade eder.
17.KMT hangi teknelerde geçerlidir?
Cevap:KMT, SOLAS’a (Uluslararası Denizde Can ve Mal Emniyeti Sözleşmesi) tabi olmayan gemiler ile telsiz zabiti bulundurmak zorunluluğunda olmayan gemilerde geçerlidir. Özel tekneler SOLAS’a tabi değildirler.
18.KMT süreli bir belge midir?
Cevap:KMT 5 yıl süreli bir belgedir. Süre sonunda sınavsız yenilenir.
19.Süresi geçmiş KMT belgemi de yenileyebilir miyim, tekrar sınava girmem gerekir mi?
Cevap:Yenileyebilirsiniz. Tekrar sınava girmeniz gerekmez?
20.Süresi geçmiş “Tahditli Telsiz Telefon Operatörü Yeterlik Belgesi” sahibiyim. Ne yapabilirim?
Cevap:Bu belge artık geçerli değildir. Süresi geçmiş “Tahditli Telsiz Telefon Operatörü Yeterlik Belgesi” yerine sınavsız KMT belgesi alabilirsiniz. Aldığınız yere başvurmanız gerekir.
21.KMT sınavlarını düzenleyen mevzuatı nereden bulabilirim?
Cevap:ADF web sitesinden ve T.C. Başbakanlık Denizcilik Müsteşarlığı www.denizcilik.gov.tr web adresinden.
22.KMT ile çalışabilir miyim?
CevapOLAS’a tabi olmayan ticaret gemilerinde ve yatlarda çalışabilirsiniz.
23.KMT alırken veya yenilerken nereye ne kadar harç ödenir?
Cevap:KMT, yasa gereğince harca tabidir. Harç tutarı 2008 yılı için 8,10 YTL olarak saptanmıştır, Vergi Dairesine ödenir.
24.ÖTB nedir?
Cevap:Özel Tekne Belgesi için kullanılan kısaltmadır.
25.ÖTB hangi tekneler için düzenlenir?
Cevap:ÖTB, gerçek kişilere, su sporlarında faaliyeti olan kulüplere veya vakıflara ait boyları 2,5 ilâ 24 metre arasında olan, ticari amaçla yararlanılmayan, spor ve gezi amacıyla kullanılan “özel tekne”ler için düzenlenir.
26.Her özel tekne için ÖTB düzenlenmesi gerekir mi?
Cevap:Yumuşak tabanlı, söndürülüp katlanabilir, boyu 4 metreye kadar olan şişme botlar, kanolar/kayaklar, su sporlarında faaliyeti olan spor kulübü derneklere ve bunların üst kuruluşlarına ait veya tahsis edilmiş olmak şartıyla, ulusal ve uluslararası yarış sınıfı (kürek sporu tekneleri ile Optimist, Laser, Fin, 420, 470, Pirat, Dragon, Wind Surf gibi yelken sporu tekneleri) spor amaçlı tekneler, su sporlarında faaliyeti olan spor kulübü derneklere ve bunların üst kuruluşlarına ait veya tahsis edilmiş olmak şartıyla, münhasıran antrenman ve yarışlarda, hakem, antrenör, monitör vBulletin yetkililerin veya görevlilerin kullandığı yardımcı tekneler (motorlu/motorsuz şişme bot veya sandal tipinde) için gerekmez.
27.ÖTB süreli bir belge midir?
Cevap:ÖTB verildiği tarihten itibaren 5 yıl süreyle geçerli bir belgedir. İçindeki bilgiler değişmedikçe, belge yıpranıp kaybolmadıkça 5 yılda bir kez yenilenir. Alınca naylon kaplatılarak korunması önerilir.
28.Kullanılmış tekne alırken hangi belgelere gerek vardır?
Cevap:Alacağınız tekne bir “özel tekne” ise ÖTB’si olmalıdır. Tekne için ÖTB çıkartılmasını sağlamak satan kişinin yükümlülüğündedir.
Teknenin henüz ÖTB’si yoksa satan kişi tonilâto belgesini Liman Başkanlığı’na iade edip ÖTB çıkartacak, bu belgeyle noterde satış sözleşmesi onaylanacaktır. Tekneyi alan kişi bu sözleşmeye dayanarak Liman Başkanlığı’nda ÖTB’yi kendi adına yenileyecektir.
Alacağınız tekne ticari kayıtlıysa, tonilâto belgesi olmalıdır.
Alacağınız teknenin hiç kaydı yoksa sahibi olduğu varsayılan kişi önce bunu sahiplik belgesiyle kanıtlamalı, ÖTB çıkartmalı ve ondan sonra yeni alıcıya devretmelidir.
29.Yeni olarak alacağım bir tekneyi hangi belgelerle özel tekne olarak nasıl kaydettirebilirim?
Cevap:Yeni tekne alırken fatura ve CE uygunluk belgesine gerek vardır. Teknenin kaydı bu belgeler olmadan yapılamaz. Tekneyi aldıktan sonra fatura ve CE belgesiyle Denizcilik Müsteşarlığı Bölge Müdürlüğü olan yerlerde Bölge Müdürlüğü’ne, yoksa Liman Başkanlığına başvurulur. Buralardan alınacak yazıyla teknenin motoru varsa, Motorlu Taşıtlar Vergi Dairesi’nde MTV mükellefiyeti tesis ettirilir, ilk taksit MTV yatırılır, ÖTV ile KDV farkı ödenir, makbuzlarla tekrar Bölge Müdürlüğü/Liman Başkanlığı’na başvurulur. Gerekirse tekne sörveyör tarafından ölçülür ve ÖTB düzenlenir.
30.Teknemim hiç belgesi yok, ne yapabilirim?
Cevap:ADF web sitesinin Mevzuat bölümünde yer alan “Belgesiz teknelerin kayıt edilmesi” hakkında bilgilendirmeye göre hareket etmelisiniz.

[ERDEM YILMAZ]

31. Amatör balıkçılık yapmak istiyorum; belge gerekir mi, sınavı var mıdır?
Cevap:Amatör balıkçılık yapmak için ABB (Amatör Balıkçı Belgesi) almanız önerilir. Bu belgeyi İl/İlçe Tarım Müdürlüğü düzenler, bedelsizdir, sınavı yoktur.
32.Amatör olarak tuttuğum balıkları satabilir miyim?
Cevapatamazsınız. Konuyla ilgili bilgi edinmek için Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın 2 yılda bir yenilenen sirkülerini okumanız önerilir. Halen 37/2 sayılı sirküler yürürlüktedir.
33.Amatör balıkçılığı düzenleyen mevzuatı nereden bulabilirim?
Cevap:ADF web sitesinin Mevzuat bölümünde “Amatör Balıkçılık” bağından veya Tarım ve Köyişleri Bakanlığı web sitesinde Koruma Genel Müdürlüğü bağından bulabilirsiniz.
34.Çevrimiçi ne demektir?
Cevap:Çevrimiçi, internet ortamında online erişimi ifade eder.
35.Çevrimiçi sınav nerede ve nasıl yapılmaktadır?
Cevap:Çevrimiçi sınav birçok sınav yerinde yapılmaktadır. ADF web sitesini takip ediniz. Sınav başvurusu onaylanan adaylar sınav yerine ait randevu takvimindeki günlerde sınav saatini kendileri seçerler ve sınava bilgisayar ortamında girerler. ADB sınavına giren her adaya internet aracılığıyla en az 50, KMT sınavına giren adaya en az 25 soru yöneltilir ve bunları 60 ve 30 dakikada cevaplamaları istenir. Her iki sınavda da başarı notu 100 üzerinden 60 puandır.
36.Çevrimiçi başvuru için ne yapmalıyım?
Cevap:ADF web sitesinde yayımlanan yöntemi izleyiniz.
37.Çevrimiçi başvurumu tamamlayamadım, resim indirmesini bilmiyorum, ne yapmalıyım?
Cevap:Lütfen en yakınızdaki ADF üyesi bir kulübe başvurunuz. ADF üyesi kulüplerin adreslerine ADF web sitesinin “Üyelerimiz” menüsünden ulaşabilirsiniz. Ayrıca Başvuru ve İşlemler menüsü içinde kolaylıkla kullanabileceğiniz bir program da kullanımınıza sunulmaktadır.
38.Denizcilik konusunda bilgi ve deneyimimi arttırmak istiyorum, ne yapabilirim?
Cevap:ADF üyesi bir kulüple ilişki kurunuz. Size uyacak bir programları kesinlikle vardır.
39.ADF web sitesinde yayımlanan ADB ve KMT sınavlarına ait soru örneklerinin doğru cevaplarını nereden bulabilirim?
Cevap:ADF sitesinde sadece bazı soru örnekleri yayımlanmaktadır. Gerek örneklerin gerekse sınavda sorulan benzer soruların cevapları ADB için ADF yayını “Amatör Denizci Elkitabı (ADEK)”, SHOD yayınları “Uluslararası Denizde Çatışmayı Önleme Tüzüğü (UDÇÖT)”, “Semboller ve Kısaltmalar” ile “Şamandıralama Sistemleri” içindeki bilgilerden oluşur. Bu bilgiler soruların cevabı olarak ayrıca yayımlanmazlar. KMT sorularını cevaplayabilmek için ADF web sitesinde yer alan “KMT Sınavı Çalışma Notları”ndaki bilgiler yeterlidir.
40.ÖTB’si olan teknelerde hangi emniyet teçhizatı bulunmalıdır?
Cevap:ÖTB’si olan teknelerde bulundurulacak emniyet teçhizatı ÖTB’nin arka sayfasında yer alan listeden öğrenilebilir. Aynı liste, ADF web sitesinde yayımlanmakta olan ve 25 Nisan 2008 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunan “Özel Teknelerin Kaydı, Belgelendirilmesi Ve Teçhizat Donatımına İlişkin Tebliğ” EK–4 içinde yer almaktadır.
41.Yelken kullanmayı nereden öğrenebilirim?
Cevap:Yelken kullanmayı TYF’ye (Türkiye Yelken Federasyonu) federe en yakınınızdaki Yelken ve/veya Yat Kulübünden, ADF üyesi kulüplerden öğrenebilirsiniz.
42.Motorlu tekne kullanmayı nasıl ve nereden öğrenebilirim?
Cevap:Motorlu tekne kullanmayı TYF’ye (Türkiye Yelken Federasyonu) federe en yakınınızdaki Yelken ve/veya Yat Kulübünden, ADF üyesi kulüplerden öğrenebilirisiniz.
43.Patente nedir, hangi tip teknelerde kullanılır?
Cevap:Patente, deniz ticaretinde izin belgesi anlamında kullanılan bir kelimedir. Bir ülke limanlarına başka ülke limanlarından gelen bütün gemilerde (yatlar ve özel tekneler dâhil) bulaşıcı hastalık veya ölüm vakası olup olmadığını araştıran doktor tarafından denetlemenin yapıldığı limana yolcu veya yük boşaltmak için verilen izin veya belge için kullanılır.
44.Yurt dışına çıkarken tekneme patente almam gerekir mi?
Cevap:Gerekmez ama önerilir. Bazen gidilen ülkede liman otoriteleri gelinen ülkeden çıkışta patente alınıp alınmadığını (sağlık kontrolü yapılıp yapılmadığını) araştırmaktadırlar. Bu nedenle, özellikle çıkış ülkesinde kimi salgın hastalık yaşanmışsa (örneğin kuş gribi) patente almak önerilmektedir.
45.Ülkemin karasularında gezerken tekneme patente almam gerekir mi?
Cevap:Tekne bir “özel tekne” veya “özel yat” ise gerekmez. Tekne bir ticaret gemisi veya ticari kayıtlı tekne veya yat ise gerekir. Bu ayırım teknenin kabotaj hakkında sahip olup olmadığıyla ilgilidir. Kabotaj hakkı bir ülkenin karasuları içinde ticari amaçla seyretmek (limanlar arasında yolcu ve yük taşımak) hakkını ifade eder. Özel tekne ve yatların böyle bir hakları olmadığı için patente almalarına gerek yoktur. Geçmiş yıllarda özel yatlardan da patente (yıllık düzenlenen Gemi Sağlık Cüzdanı) aranırdı. Ancak 2006 yılının başlarından itibaren sorun çözüldü ve özel tekneler olması gerektiği şekilde bu uygulama dışına çıkarıldılar.
46.Patente (sağlık işlemi) yaptırmadan limandan çıkmak ceza ödenmesini gerektirir mi?
Cevap:Özel tekne ve yatların Türk karasularında seyretmeleri serbesttir, limandan ayrılırken patente almalarına veya bir başka sağlık işlemi yaptırmalarına gerek yoktur. Ticaret gemileri (ticari tekne ve yatlar dâhil) limanlar arası seferlerinde patente (sağlık kontrolü) yaptırmak zorundadırlar. Yaptırmamak ceza ödenmesini gerektirir.
47.Yurt dışından gelişte patente almam gerekir mi?
Cevap:Yabancı bir limandan bir Türk limanına gelerek ülkemize giren her gemi (hangi bayrağı taşırsa taşısın, ticaret gemisi, ticari tekne, ticari yat, özel tekne, özel yat olsun veya olmasın) sağlık kontrolü yaptırmakla yükümlüdür. Ticaret gemilerine yapılan bu kontrol giriş limanından diğer bir limanımıza yapacağı seyahat için geçerlidir. Özel teknelerde ise girişte yapılan kontrolden sonra başka limanlarımızda sağlık işlemi yapılmaz.
48.Ülkemizde deniz araçları için sağlık kontrolünü hangi makam yapar, nerededir?
Cevap:Ülkemiz limanlarında sağlık kontrolü, Sağlık Bakanlığına bağlı Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü’nün Sağlık Merkezleri tarafından yapılır. Genel Müdürlük İstanbul’dadır. Sağlık merkezleri için halk ağzında kimi zaman karantina bürosu, patente ofisi gibi yakıştırma adlar da kullanılır.
49.Kendimce gezmek ve spor yapmak için bir tekne alsam, vergi vermem gerekir mi? Gerekirse hangi vergileri hangi oranda öderim?
Cevap:Kendinize gezmek ve spor yapmak amacıyla bir tekne alırsanız ödeyeceğiniz vergiler teknenin yeni olup olmadığına, tekneyi bir kişiden mi yoksa bir firmadan mı aldığınıza bağlıdır, şöyle ki;
i. Tekneyi yeni olarak satın alıyorsanız önce teknenin kıymeti üzerinden %18 KDV ödersiniz. Denize çıkmayıp teknenizi örneğin bahçenizde muhafaza etmek isterseniz ödediğiniz KDV ile kalır, sabahtan akşama ve/veya akşamdan sabaha kadar onu seyredebilirsiniz.
ii. Teknenizi yüzdürmek ve denize açılmak istediğinizde bir Liman Başkanlığına kaydettirmeniz ve ÖTB (Özel Tekne Belgesi) almanız gerekir. ÖTB almak için Liman Başkanlığı bu defa sizden ÖTV (Özel Tüketim Vergisi) yatırmanızı isteyecektir. ÖTV tekne kıymetinin %8’i oranındadır. KDV hesaplanmasında teknenizin kıymeti alış bedeli + ÖTV olarak esas alınacağından (yasalar böyle demektedir), bu ayrıca %1,44 oranında ek KDV demektir. Sonuçta yeni bir tekne alırken ödeyeceğiniz toplam vergi, tekne kıymetinin %27,44’ü oranında tahakkuk edecektir. Liman başkanlığı teknenizin kaydını yapmadan önce sizden ayrıca Motorlu Taşıtlar Vergi Dairesi’ne gidip MTV (Motorlu Taşıtlar Vergisi) mükellefiyetinizi kurdurmanızı ve verginin ilk taksitini ödemenizi de isteyecektir. MTV tekneye sahip olduğunuz ve kullandığınız sürece ödeyeceğiniz bir yıllık vergidir.
iii. Kullanılmış ve bir gerçek kişi adına kayıtlı bir tekne alacaksanız, ÖTV ve KDV ödemezsiniz, çünkü ÖTV ilk alımda (yeni tekne) ödenen bir vergidir, kişisel malların satışı ise KDV’ye tabi değildir. Teknenin ÖTB’si varsa yapacağınız satış sözleşmesini notere onaylatır ve Liman Başkanlığına gidip teknenizi üzerinize kaydettirebilirsiniz.
iv. Alacağınız kullanılmış tekne bir firmaya ait ise, ÖTV ödemezsiniz ama %18 oranında KDV ödersiniz.
v. Yukarıda söz konusu edilen MTV teknenizde bir motor varsa ödeyeceğiniz vergidir. Motorsuz bir tekne için, (örneğin kürekli sandal veya yelkenli tekne) MTV ödenmez. MTV motorunuzun BG üzerinden ve yaşına bakılarak tahakkuk ettirilir. Tekne eskidikçe ödeyeceğiniz vergi azalır. Bu vergi her yıl için, geçmiş yılın fiyat artışları ortalaması (ÜFE endeksi) esas alınarak Maliye Bakanlığı tarafından yeniden saptanır; 2008 yılı için ÜFE endeksi %7,2 olarak saptanmıştır. Otomobiliniz için de MTV ödersiniz ama teknelerde olduğu gibi BG yerine motor hacmi esas alınır.
50.“Özel tekne”m için 2008 yılında ne kadar Motorlu Taşıtlar Vergisi ödeyeceğim?
Cevap:Tekneniz için aşağıdaki listede görülen MTV’yi ödeyeceksiniz. Teknenizin yaş ve BG grubunda gözüken rakamı motorunuzun BG ile çarpınız, çıkan rakam ödeyeceğiniz vergidir; örneğin Tekneniz 5 yaşında, motor BG gücü de 80 olsun, ödeyeceğiniz vergi (80 x 28,20 =) 2.256,00 TL olacaktır