Sazan Sehpası-Alarmı

[ERDEM YILMAZ]

Sazan Sehpası-Alarmı

Önceleri sazan avında bir mandala monteli küçük çan eklenerek tamamlanan zili kullanırdık.Hala da bir çoğumuzun vaz geçilmezi.Dha sonraları kamış ucuna monte edilen minik ziller çıktı.Şimdi ise hayaımızın her tarafında olduğu gibi sazan avında da teknoloji gelişti.Sazan sehpaları ve sazan alarmları çıktı.

Artık sazan avcılığında olmazsa olmaz bir gereç.Sehpa alarmlarında alarmların türüne göre ses yüksekliği, alarm tonu ayarı ve led renginin her alarmda farklı olması büyük kolaylık sağlamaktadır. Kullandığımız alarmları birbirinden farklı tonlarda ayarlayarak ve farklı renkteki ışığından balığın hangi oltaya vurduğunu görmemizde kolaylık sağlayacaktır.

Kamış Sehpası/Rod Pods

Değişik metal seçenekleri ve boyutları olan, sazan avcılığının önemli bir aracıdır. Alarm takılabilmesi ve donanımlarınızın çeşitli zararlardan koruması en önemli avantajı.
Sehpalar genellikle 3 ya da 4 kamış koyulabilecek şekilde üretildiği gibi en kullanışlı ve dengeli olanlar.Ayaklı ve ağırlık merkezi zeminden yüksekte olanlar ise dengeli değildir. Bu fark özellikle sehpa ayaklarının yere batırma imkanı olmayan yerlerde daha belirgindir. Diğer taraftan 4 dik ayağı ve zemine yakın merkezkaç ağırlığı olan sehpaları istendiğinde ek lastik dengeleyicilerle veya herhangi bir ağırlıkla sabitlenebilir. Oysa 3 ayaklı sehpaları sabitlemek oldukça zordur.Dengede ve iyi sabitlenmiş bir sehpada bir kamışı alırken bir diğer kamışın alarmı ötmeyecekdir.

Diğer ürünlerde olduğu gibi sehpa alarmlarında da alternatifleri var.Lokal alarmlar olduğu gibi wireless ve merkezi kontrol sistemine sahip olan alarmlarda mevcut. Yani yanımızda taşıdığımız bir alıcıya gelen sinyaller aracılığıyla balığın hangi oltada olduğunu öğrenebiliriz.

[ERDEM YILMAZ]

Sazan Sehpasında Ayar

İlk yapmamaız gereken ayar ön ve arka ayaklar arası mesafenin ayarıdır ( iyisi kamışınızı alarak denemenizdir, ki ilk kamış porseleni alarmın dış tarafından en az 20 sm uzaklıkta olmalı).

Ön ve arka ayaklarının yükseklik ayarı eğimli zeminlere istediğiniz şekilde sehpayı yerleştirmenizi kolaylaştıracaktır. Bu ayar özellikle akıntılı sularda ön ayakları uzun tutup oltaları yüksek dik açıdan yerleştirerek misinanın daha az kısmı suda kaldığından akıntıdan etkilenmesini önleyecektir.
Zaman kazanmak için elektronik alarmları buzzer-bara bağlı şekilde taşınabilir. Bu şekilde sehpanın açılması 2 dakikadan fazla zaman almamaktadır.

Bir başka ayrıntı ise sehpanın arka tarafında bulunan olta tutuculardır. Bu tutucular güvenli bir şekilde oltanın durmasını, kendi ağırlığından veya balık vuruşu esnasında sehpadan kaymamasını sağlamaktadır.Bu tutucular 2 şekildedir : standart ‘Y’ veya akıntıda avlanmak için minik bardak şeklindedir.

Sehpanın avantajı çok yönlü olmasıdır. Herhangi bir zeminde onu kullanabilirsiniz. Çok sert zemine batırmanıza gerek yoktur. Tüm alarmlar aynı buzzer-bardadır ve aynı anda görebilme imkanı var, özellikle de gece çadırdan baktığınızda bu farkı daha iyi anlayacaksınızdır.

Dezavantajı ise tüm oltalar birbirine çok yakın ve paralel olarak yerleştirilir ve eğer oltanın birini kıyıya paralel atmaya karar verdiyseniz oltanın hassasiyeti düşecektir. Bu durumda balık vurduğunda ilk önce fider oltasında olduğu gibi oltanın ucu yamulur ve ancak ondan sonra alarm devreye girer. Bu gecikme balığın kurtulmasına neden olabilir. Hele olta ağaç kökleri, sazlık gibi çeşitli engellere yakın atıldıysa bu hayati bir sorun olacaktır. Sehpa kullanımında olta misinalarının birbirine yakın olduklarından balık çıkarma esnasında diğer misinaya dolaşma ihtimali oldukça yüksektir.Bu sorunu çözmek içinde Back-leads (arka ağırlık) kullanılır.

[ERDEM YILMAZ]

Sazan Alarmları Ve Özellikleri

Elektronik sazan alarmları oltayı görmediğiniz zamanda bile balık vurduğunu anında bildirecek, gece uyandıracak, balık vuruşuna anında müdahale etmenizi zor şartlarda kolaylaştıracaktır.Sazan avınızı kolaylaştıracak özelliktedir. Alarmı misinayı iyice gerdikden ve swingerleri taktıkdan sonra devreye sokulmalıdır.

Sazan Alarmlarının Özellikleri

Avlanma sırasında ki hava şartları yağmur,sis ve hatta donmaların olduğu ortamda alarmımıza güvenmeliyiz. Eğer alarmın su geçirmez gövdesi ve su geçirmez malzemeyle kaplı elektronik aksamı varsa güvende olacaktır.

Düşük elektrik tüketimi. Eğer alarmınız çok elektrik tüketiyorsa ve her avınızda pil değiştirmek zorunda kalırsanız pillere ödenen para alarma ödenen fiyatı aşacaktır. Fakat nasıl alarm olursa olsun mutlaka yedek pil bulundurmanızda fayda vardır.

Alarmın koruma kılıfı olması. Bu koruma kılıflarıyla alarmları buzzer-bardan indirmeden çantanıza koymanız mümkün olacaktır. Böylece kamp kurma zamanınıza katkı olacaktır.

Kolay kullanım. Elleri büyük olan bir balıkçı tüm alarmların ayarını kolayca yapamayacaktır. Eğer bu adam kuru elleriyle mağazada alarm ayarını yapamazsa yağmurlu bir havada ayarı yapması çok güç olacaktır.

Elektronik alarmlar ek opsiyon ve ayarlarına göre çeşitlendirilir. En basit olanlarda sadece ses yükseklik ayarı var ve av şartlarına göre ayarlanır – gündüz, gece, çadır ve olta arası mesafe v.b. Bu ayarı öyle ayarlayınız ki göldeki tüm balıkçılar değil, ilk önce siz duyunuz.
Bazı alarmlarda ses yükseklik ayarı yanı sıra ses kalınlığı ayarı da mevcuttur. Alarmı öyle ayarlayabilirsiniz ki alarm sesine göre hangi oltaya balık vurduğunu anlayabileceksiniz. Bu göründüğünden daha önemli bir özelliktir – oltayı ağaç köklerine yakın attıysanız sesine göre anlayıp bu oltaya daha önce davranacak ve balığı yakalayacaksınızdır.

Daha pahalı modellerde bu ayarlara ek olarak hassasiyet ayarı vardır. Bu çok faydalı bir ayardır. Yüksek hassasiyet ayarında 5-10 mm misina alarmdan geçtiğinde alarm çalmaya başlar. Bu ayar tanımadığınız bir gölde henüz uygun yemi bulma aşamasında çok önemlidir – balık yemin yakınında mı, yemi yokluyor mu? Veya kötü hava şartlarında balığın son derece nazlı olduğunda yine yemi yoklamakta mı değil mi görebileceksiniz. Diğer taraftan akıntıdaki avlarda veya gece yarasaların uçarak misinalarımıza takıldığında hassasiyeti düşürerek 70-80 mm de alarmın çalmasını sağlayabiliriz. Alarmın sahte çalmaları olmadan balıkçılık çok daha zevkli olacaktır. Bazı özel modellerde hassasiyet ayarı sadece dış ayar düğmesinden değil, özel koldan da devreye alınarak çok geniş ayar yelpazesi elde edilmektedir (Delkim Txi). Alarmda özel sensör bulunduğundan en ufak hareketle devreye girer, hatta kamış ve misina arasında 90° olması durumunda bile. Diğer profesyonel model olan FOX RX modelinde ise kamış titreşimi ayarı dahi bulunmaktadır. Bu ayar özellikle kamış ve misinanın arasındaki açı 120-140°’den daha düşük olduğunda önem arz etmektedir.

Profesyonel modellerde ana ayarlar haricinde uzun menzilli telsiz verici de bulunmaktadır. Bu verici sinyali 500 metreye kadar menzili olan bir pager’a (alıcıya) ulaştırır. Bu alıcı bir cep telefonu büyüklüğündedir ve ses yükseklik ayarı ve titreşimi (Delkim, Solar) de bulunan modelleri vardır. Bu titreşimle balık vurduğunu sessiz bir şekilde anlayacaksınız. Bu cihazın size kazandırdığı nedir? Oltalardan balık vuruşunu duymama korkusu olmadan uzaklaşabilirsiniz.

Fox firmasının sazan alarmlarında diğer balıkçıların alarmları ile frekens karışmaması için(yandaki oltaya balık vurduğunda sizin alarmınızın çalaması) kendi özel şifrenizi koymanızı sağlıyor.

Delkim firmasının alarm ve alıcı arasında programlanıyor.

Solar firması alarmlarla birlikte kendi özel SIM-kartını veriyor. Aynı pager’a üzerinde 4 adet alarm ışığı olmasına rağmen, 4’ten fazla da alarm bağlanabilir. Örnek olarak Delkimde 5-6 alarm bağlanılabilmektedir.

Daha sade telsiz vericisi olmayan modellerde kablolu sistem vardır. 4 Alarm kablo ile ortak bir vericiye bağlanır ve o verici telsiz alıcıya sinyalleri iletir. Bu ekonomik çözümdür. En uygun modellerde ise her alarm kablo ile alıcıya bağlıdır. Genellikle kablo uzunlukları yakında bulunan çadıra kadar yetmektedir.

Bu ayarlar haricinde alarmlarda mevcut ayarlar:

• Gece aydınlatması ( Delkim,FOX,Solar)
• Hırsızlık alarmı (Delkim)
• Kıyıya doğru balık vuruşlarında kesintili ışık ve kıyıdan vuruşlarda kesintisiz ışıklı alarm ( FOX)
• Pil seviyesi düşük alarmı ( Delkim, FOX, Solar)
• Ekonomik elektrik tüketimi rejimi, pager’ın alarmların yakınında olduğu durumlar için (Delkim).
• Özel ışıklı swinger bağlanma yuvası (Delkim, FOX)
• Pager test rejimi - çalışılabilen mesafe belirlemek için yapılıştır.

Alarmlarda olması gereken özellikler:

• Balık vuruşunda misinayı kolayca bırakması
• Kısa sürede misinanın gerilmesini sağlamalı
• Sert rüzgarda dengeli durmalı
• Işıklı alarmı olmalı veya ışık ikazı verecek diyot için takma yeri bulunmalı
• Kısa sürede sehpaya monte edilebilmeli
• Otlar ve su fonunda kolayca görülebilmeli v.b.

Görsel özelliklere göre alarmlar dört gruba ayrılır:

1-Sallanan Maymun: İnce uzun çelik bir çubuk,olta kamışının altında,makine ve elektronik alarm arasına yere batırılır.Bu çubukta misinanın alt tarafından geçeceği plastik boru hareket eder.Bunun ağırlığı da ek boruya monte edilen ağırlıklarla ayarlanır. Balık vuruşunda boru çubuktan çıkıyor ve misina serbest kalıyor.Bu alarmın en önemli özelliği rüzgara çok dayanıklı olmasıdır. Bu nedenle de elektronik alarmın boş çalması olmaz. En önemli noksan tarafı ise düşük hassasiyetidir. Tam olarak 90° dik konulsa bile ‘maymun’ çubuk ve boru arasındaki sürtünmeden hafif vuruşu göstermeyebilir. Çubuğun hafif eğimi dahi sistemin hassasiyetini daha da düşürecektir. Bu nedenle bu alarmın üretimi kaldırılmıştır.

2-Batlar:Batt plastik veya metalden yapılan üst tarafında misinanın gerilmesini sağlamak için mandal ve alt tarafında çıkarılabilen ağırlıklar olan bir silindirdir. Bu alarmın gövdesi ön buzzer-bara kıskaç veya bir konsol ile bağlanır. Battlar genellikle göl avlarında kullanılır. Akıntılı sularda veya tekne kullanarak uzun mesafeli atışlarda standart batların ağırlığı yetersiz kalır. Solar ve MCF gibi bazı firmalar özel şartlar için ek ağırlıklar üretmektedir. Battların en önemli özellikleri diğer tüm görsel alarmlardan en yüksek hassasiyetlerinin olmasıdır. Özellikle mandal tipi olanlar sürtünmenin yok gibi az olduğundan çok hassastır. Bu özelliğiyle en nazlı ve isteksiz balığın vuruşunu tespit edecektir. Olumsuz tarafı ise rüzgardaki dengesizliğidir. Bu nedenle çelik konsollu olanlar daha uygun olacaklardır. Bu tür battların ise gövde içerisinde ışıklı diyotu vardır veya ışıklı diyotu yerleştirilecek yuvası vardır. Kolay taşınma imkanları var ve hafiftirler.

3-Swingerler:Plastik gövde ve çelik çubuktan yapılmışlardır. Çubuk üzerinde bulunan ve çubuk onun ortasından geçen bir ağırlık ileri-geri hareket ederek misinanın gerilmesi sağlanır. Çok kullanışlı bir özelliktir. Swingerlar hem duran sularda ve hem de akıntıda kullanabilirler. Bazı modellerde misinanın ek gerilmesini sağlayacak ikinci bir yaylı sistem vardır. Bu özellik uzun mesafeli ve tekne ile atılan oltalar ve şiddetli akıntı olan avlaklarda kullanılır. Hassasiyetleri battlara göre daha düşük fakat ‘maymunlara’ göre daha yüksektir. Tüm modellerin hareket imkanı sadece aşağı ve yukarı olduğundan şiddetli rüzgarda bile stabildir. Işık diyotu vardır veya ışık diyotu yerleştirilecek yuvası bulunur. Swingerlar çok dikkatli davranmak isterler ve özel kutusunda taşınırlar.

4-Springerler:Bu anda sadece Solar firması tarafından üretilir. Plastik silindir gövdesine bağlı esnek grafit konsol vardır. Konsol da ara eklemle ön buzzer-bara bağlanır. Misinanın gerilmesi grafit konsoldaki özel esnek mekanizmayla sağlanır. Battlar gibi yüksek hassasiyetleri vardır. Rüzgara dayanıklıdırlar. Çok az yer kapladıklarından taşınmaları kolaydır. Uzun mesafeli ve akıntılı avlar için ağırlığın yeterli olmadığından uygun değillerdir.

Elektronik ve görsel alarmların ayarlanması her av şartlarına göre tekrar yapılmalıdır.

Oltanın hassa seviyede çalıştırmak için yapılması gerekenler:

• Kamışlar yerleştirilirken kamış ve misinanın mümkün olan en büyük açı olmalı. İdeali 180 derecedir.
• Elektronik alarmı dış etkenlerin etki etmeyeceği en yüksek hassasiyet seviyesine getirilmelidir.
• Yem ne kadar uzak atıldıysa o kadar misina daha çok gerilmeli ve dolayısıyla görsel alarmda daha büyük ağırlık kullanmak gerekecekdir.Aksi taktirde balık yemi alıp kıyıya paralel hareket ederse bakıl vuruşu tespit edilemeyecekdir.
• Makinedeki misina geçtiği bilyeyinin en üst seviyesinde bırakılmalıdır.Böylece misina ve swinger aynı doğru üzerinde olacakdır.Daha iyisi ise özel klipsle misinayı kamış gövdesine tutturmaktır.Böylece sistemin hassasiyeti en üst seviyede olacaktır.

Çeşitli kaynaklardan derlenmiştir.